| |
|
Bir kız çocuğu doğduğunda yumurtalıklarında yaklaşık 1-2 milyon civarında
yumurta mevcuttur. İlk adet kanamasının başladığı dönemde bu sayı yaklaşık
olarak 400.000 civarına düşmüştür. Bu dönemden itibaren üreme çağı
denilen ve yaklaşık 30 yıl devam eden bir süreçte kadınlar her ay düzenli
olarak adet görmeye başlamaktadır. Beyinden salgılanan bazı hormonların
etkisiyle (LH, FSH) kadınların yumurtalıklarında her ay çok sayıda
yumurta gelişmeye başlamakta ancak bunların içinden sadece bir yumurta
olgunlaşarak adetin ortasına denk gelen günlerde yumurtalıklardan atılmaktadır
(Yumurtlama). Diğerleri ise gelişimlerini tamamlayamadan yok olmaktadır
(Atrezi). Yumurtanın gelişimi sırasında yumurtalıklardan önce östrojen
hormonu salgılanmakta ve rahim iç dokusunun kalınlığını artırmakta
(proliferatif faz), yumurtalamadan sonra ise östrojen ile birlikte
progesteron salgılanarak rahim iç dokusunu olası bir gebelik için hazırlamaktadır
(sekretuvar faz). Eğer yumurtlama döneminde cinsel ilişki olursa ve
atılan yumurta döllenirse, döllenmiş yumurta rahim iç tabakasına tutunarak
gebeliği başlatmaktadır. Eğer atılan yumurta döllenmezse bu durumda
gebelik için hazırlanan rahim iç tabakası kanama ile atılmaktadır. |
|
| |
|
Bu anlatılanlar tüm üreme çağı boyunca sürmekte ve sonunda her ay
tüketilen yumurtalar nedeniyle belirli bir yaştan itibaren yumurtalık
fonksiyonları önce azalmakta ve daha sonra kesilmektedir. Yumurtalık
fonksiyonlarında azalma bazen daha erken başlamakla beraber genellikle
40?lı yaşlardan sonra ortaya çıkmaktadır. Menopoz öncesi bu dönemde
adetlerin eski düzenini kaybetmesi, sık ve aşırı kanama, adet aralarının
uzaması gibi yakınmaların yanısıra sıcak basmaları, yorgunluk, uykusuzluk,
sinirlilik vb. şikayetler ortaya çıkabilir. Bu dönemin sonunda yumurtalık
fonksiyonlarının tamamen kesildiği bir gün adetler bir daha başlamamak
üzere sonlanmaktadır (Menopoz) . Menopoz adet kanamalarının tamamen
sona ermesi demek olup 1 yıl boyunca hiç adet görmeyen bir kadının
menopoza girmiş olduğu kesinlik kazanır. Çoğu kadında ortalama menopoz
yaşı 50 yaş civarında olmakla beraber bu 45-55 yaşları arasında değişebilir.
Bir kadının annesinin veya ablasının menopoza girdiği yaş bir fikir
verebilmekle beraber yine de o kadının kesinlikle hangi yaşta menopoza
gireceğini tahmin etmek imkansızdır. Bu doğal süreç dışında ayrıca
ameliyat ile rahim ve yumurtalıkların çıkarılması yada radyoterapi
veya kemoterapi sonucunda yumurtalıkların etkilenmesi ile daha erken
yaşlarda menopoza girilebilir. Bazı kadınlarda ise hiç bir neden olmaksızın
30'lu yaşlarda menopoza girilebilir (Erken menopoz). |
|