| |
 |
İLAÇ KULLANIMI |
|
| |
|
|
|
| |
|
 |
|
Gebelikte Bebek Aspirini Hariç İlaç Kullanımı
Mecbur Kalınmadıkça Tavsiye Edilmez. |
|
|
| |
|
|
|
| |
|
Gebelik boyunca gerekli durumlarda ilaç kullanımı mümkündür. Ancak
temel prensip, gerekli olduğu bilinen folik asit, kalsiyum ve demir
gibi desteklerin dışında mümkün olduğunca ek ilaç kullanılmamasıdır.
Çünkü kullanılan ilaçların bazı durumlarda yeni gelişmekte olan bebeğin
organ taslakları üzerinde olumsuz etkileri olabilmektedir. Doğumsal
sakatlıkların yaklaşık olarak %2-4'ünün gebelikte kullanılan ilaçlara
veya toksik maddelere maddelere bağlı olduğu düşünülmektedir.
|
|
| |
|
|
|
| |
|
İlaç alındıktan sonra annenin kanına karışan ilaç etken maddesi,
plasenta adı verilen ve bebeği beslemekkle görevli organ aracılığıyla
bebeğe geçebilmektedir. Bebek kanında bulunan ilaç çeşitli yollarla
zarar verebilir. Bebeğin gelişim sürecinde organlarının zarar görmesine,
sakat doğmasına ve hatta anne karnında ölümüne neden olabilir. Plasentada
hasar oluşturarak bebeğin gelişimini kısıtlayabilir. Rahim duvarı
kaslarının kasılmasına neden olarak dolaylı bir şekilde bebek kanlanmasını
etkileyebilir. |
|
| |
|
|
|
| |
|
İlaçların bebek üzerindeki zararlı etkileri alınan ilaç tipi, dozu
ve bebeğin gelişimsel dönemi ile ilgilidir. İlaç gebeliğin çok erken
bir döneminde alınmışsa yani embriyo oluştuktan sonraki 15-18 gün içinde
alındıysa ya hep ya hiç kuralı geçerlidir. Yani
aslında bu dönem kabaca adet gecikmesi olmadan önceki dönemi. diğer
bir deyişle bu dönemde alınan maddenin eğer embryoya zararlı bir etkisi
olursa embriyo ölür ve gebelik sona erer. Bu dönemde etkilenmeye bağlı
olarak sakatlık oluşma ihtimali olmaz.
|
|
| |
|
|
|
| |
|
Bebeğin ilaçlar ve toksik maddeler açısından en hassas olduğu dönem
gebelik oluştuktan sonraki 17-90 gün arasıdır. Bu dönem kabaca adet
gecikmesinden sonra başlar ve 12. haftaya kadar devam eder. Bu dönem
bebeğin organ taslaklarının oluştuğu dönemdir. Gelişmekte olan organlar
üzerine toksik etki yapabilen ilaçlar, bu dönemde kullanılırsa doğumsal
sakatlıklara neden olabilirler. 11-12. haftadan sonra yani organ taslakları
oluştuktan sonra kullanılan ilaçlar ayrıca önemli bir sakatlığa sebep
olmasalar bile eğer zararlı iseler organların fonksiyonlarını bozarak
bebeğin gelişimini olumsuz etkileyebilirler. |
|
| |
|
|
|
| |
|
İlaçların gebelik üzerine olan zararlı etkilerini
saptamak için hayvanlarda ve insanlarda deneysel çalışmalar yapılır.
Bu çalışmalara dayanarak, gebeliğe etkileri açısından ilaçlar beş
gruba ayrılmıştır. |
|
| |
|
|
|
| |
|
A grubu ilaçlar: insanlarda herhangi bir risk
olmadığı saptanmış ilaçlardır. |
|
| |
|
|
|
| |
|
B grubu ilaçlar: hayvan deneylerinde risk görülmemiştir,
ancak insanlarda çalışma yapılmamış ilaçlar veya hayvan çalışmalarında
risk saptanmış ancak insanlarda herhangi bir risk izlenmemiş ilaçlardır. |
|
| |
|
|
|
| |
|
C grubu ilaçlar: ilaçla ilgili olarak hayvan ve
insan çalışması yapılmamış veya hayvanlarda risk saptanmış ancak insan
çalışması yapılmamış ilaçlardır. |
|
| |
|
|
|
| |
|
D grubu ilaçlar: insan çalışmalarında riskli olduğu
gösterilmiş, çok özel durumlar dışında gebelikte kullanılamayacak ilaçlardır. |
|
| |
|
|
|
| |
|
X grubu ilaçlar: Gebelikte kesinlikle kullanılamayacak
ilaçlar bu gruba girer. |
|
| |
|
|
|
| |
|
Gebelikte kullanılan ilaçların yan etkileri sadece gözle görülür
anormallikler olarak tanımlanmıştır. Oysa ilaç ve diğer zararlı etkenlerin
doğum sonrasında da insanı yaşamı boyunca organik, fonksiyonel ve ruhsal
olarak etkileyebileceği de akıldan çıkmamalıdır.
Herhangi bir nedenle ilaç kullanması gereken gebelerin mutlaka öncesinde kendilerini
takip eden hekime danışmaları gerekmektedir.
Gebe kadının ilaç kullanımı konusunda dikkat etmesi gereken en önemli konu reçetesiz
eş,dost, komşu ve akraba tavsiyesi ile ilaç kullanmamasıdır.
Gebelik boyunca eğer hekim tarafından herhangi bir nedenle bir ilaç
kullanılması gerekiyorsa en fazla C kategorisine kadar olan ilaçlar
tercih edilir. |
|
| |
|
|
|
| |
|
Başka bir konu da sadece gebelerin değil, herhangi
bir doğum kontrol yöntemi kullanmayan ve gebelik isteyen
kadınların da adetlerinin ikinci yarısında gebe kalabileceklerini
düşünerek bebeğe zarar verebilecek ilaçlardan kaçınmalarıdır. |
|
| |
|
|
|